Het water in de gootsteen zakt maar langzaam weg, of de wc loopt bijna over. Een verstopte afvoer is vervelend, maar meestal kun je hem zelf verhelpen. Een fles bijtende ontstopper is daarvoor zelden nodig, en vaak zelfs onverstandig.
Kort antwoord
Werk van mild naar zwaar. Gebruik eerst een plopper, met wat water in de gootsteen en de overloop afgedekt. Helpt dat niet, giet dan baksoda met heet water in de afvoer. Draai daarna de sifon los en maak hem schoon; bij vet in de keuken werkt dat het best. Als laatste stap gebruik je een ontstoppingsveer. Lukt het dan nog niet, of hebben ook de buren last, bel dan een loodgieter of de gemeente. Chemische ontstoppers raadt Milieu Centraal af.
Waar zit de verstopping?
De plek zegt veel over de oorzaak:
| Waar | Meestal door | Begin met |
|---|---|---|
| Gootsteen in de keuken | Vet en etensresten | Plopper, daarna de sifon |
| Douche of wastafel | Haren en zeepresten | Haren uit het putje halen |
| Wc | Te veel papier, doekjes of hygiëneproducten | Niet doorspoelen, dan de plopper |
| Meerdere afvoeren tegelijk, of ook bij de buren | Verstopping verder in het riool | Verhuurder of gemeente bellen |
In de keuken komt het meestal door vet en etensresten, schrijft HG. Vet stolt als het afkoelt en hecht zich aan de buis, zo waarschuwen de waterschappen. Wc-papier en etensresten blijven daar weer aan plakken. In de badkamer zijn haren en zeepresten de grootste boosdoener.
Stap voor stap ontstoppen
1. De plopper
De plopper, of rubberen ontstopper, is volgens Test-Aankoop de eenvoudigste oplossing. Laat er wat water in de gootsteen staan, zodat de plopper goed afsluit. Dek de overloop en een eventuele tweede afvoer af met een natte doek, anders verdwijnt de druk daarlangs. Pomp een paar keer krachtig op en neer.
2. Baksoda en heet water
Helpt de plopper niet, giet dan een paar eetlepels baksoda in de afvoer en spoel na met heet water. Dat is de stap die Radar noemt na de plopper. Gebruik baksoda (natriumbicarbonaat), geen kristalsoda. In een gewone pvc-afvoer mag het water heet zijn: volgens buizenfabrikant Wavin kan pvc water van 80 graden aan. In de wc gebruik je heet water zoals voor thee, geen kokend water, zodat het porselein niet scheurt.
3. De sifon losdraaien
De sifon of zwanenhals is de gebogen buis onder de gootsteen. Daar blijft het meeste vuil hangen. Zet een emmer eronder, draai de moeren los en maak de sifon schoon met een borstel en wat afwasmiddel. Bij vet in de keuken is dit volgens Test-Aankoop de meest effectieve manier.
4. De ontstoppingsveer
Zit de verstopping verder in de leiding, dan helpt een ontstoppingsveer: een lange, buigzame spiraal die je de afvoer in draait, richting de muur. Test-Aankoop vindt een veer nuttig, zolang de leidingen in goede staat zijn. Je koopt hem bij de bouwmarkt.
5. Loodgieter of gemeente
Lukt het niet, of lopen meerdere afvoeren tegelijk niet door, dan zit de verstopping waarschijnlijk dieper. Hebben de buren geen last, dan zit hij meestal in je eigen aansluiting. Hoe het zit met de kosten, lees je hieronder.
De wc is verstopt
Spoel niet nog een keer door als het water traag wegloopt, anders loopt de pot over. Giet er een emmer heet water in, niet kokend, en laat dat even inwerken. Gebruik daarna een plopper die geschikt is voor de wc. Helpt dat niet, dan is een veer de volgende stap. Kalk in de pot kan de afvoer ook vernauwen; hoe je dat aanpakt, lees je in kalk in het toilet verwijderen.
Werkt baking soda met azijn?
Het bekendste huismiddeltje is baking soda met azijn: het bruist, dus het lijkt te werken. Test-Aankoop noemt het resultaat tegen kalk teleurstellend en HG schrijft dat huismiddelen geen garantie geven. Het bruisen is vooral het gas dat vrijkomt als een zuur en een base elkaar neutraliseren. Het zegt niets over of de verstopping weg is. Bij een lichte vetverstopping kan het iets helpen, maar een plopper of de sifon losdraaien werkt beter. Wat baking soda wel goed kan, lees je in schoonmaken met baking soda.
Liever geen chemische ontstopper
Milieu Centraal raadt chemische ontstoppers af. Een vloeibare ontstopper met natriumhydroxide en chloor is zeer giftig voor waterleven, met langdurige gevolgen. Bovendien werkt hij slecht bij een verstopping verder in de leiding, omdat hij onderweg verdunt. Test-Aankoop noemt ontstoppers bijtend en raadt handschoenen en een veiligheidsbril aan; korrels kunnen spatten en zijn daardoor gevaarlijker. Middelen op basis van zwavelzuur raadt Test-Aankoop helemaal af.
Gebruik je toch een ontstopper, meng hem dan nooit met een ander middel, zoals bleek of azijn. Dan kunnen giftige gassen vrijkomen. Laat het een loodgieter weten als je al een middel hebt gebruikt. Wat schoonmaakmiddelen in het riool doen, lees je in schoonmaakmiddelen in de afvoer.
Wie betaalt de loodgieter?
- Huurder: het schoonhouden en zo nodig ontstoppen van het binnenriool tot het aansluitpunt is een kleine herstelling voor de huurder, volgens het Besluit kleine herstellingen. Problemen met de aansluiting op het riool meld je bij de verhuurder.
- Eigenaar: een verstopping op eigen grond betaal je zelf.
- Gemeente: de gemeente beheert het riool onder gemeentegrond. Zit de verstopping daar, bel dan de gemeente. Huur je zelf een loodgieter in, dan betaal je die meestal zelf. De precieze regels verschillen per gemeente.
Een loodgieter kost voor een verstopte afvoer meestal tussen de 60 en 180 euro, volgens vergelijkingssites. De Consumentenbond waarschuwt voor louche bedrijven die via advertenties klussen binnenhalen en achteraf een hoge rekening sturen. Vraag vooraf naar de totaalprijs.
Zo voorkom je een verstopping
- Geen vet door de gootsteen. Laat het afkoelen, veeg de pan uit met keukenpapier en gooi het bij het restafval. Frituurvet kun je bij veel supermarkten inleveren.
- Een zeefje in de gootsteen vangt etensresten op, en in de douche een haarzeefje.
- In de wc alleen poep, plas en papier. Vochtige doekjes horen bij het restafval, ook als op de verpakking staat dat ze doorspoelbaar zijn. Doekjes kosten de samenleving volgens onderzoek van Stichting RIONED jaarlijks 22 tot 26 miljoen euro.
- Koffiedik gaat bij het gft-afval, niet door de gootsteen.
Ons advies
Begin altijd met de plopper en de sifon: dat lost de meeste verstoppingen op, zonder kosten en zonder chemie. Een ontstoppingsveer is een goede aanschaf voor als het dieper zit. Laat de bijtende ontstopper staan. En voorkom een volgende keer met een zeefje en door vet en doekjes in de afvalbak te gooien.
Veelgestelde vragen
Hoe ontstop je een afvoer zonder chemische middelen?
Begin met een plopper, met wat water in de gootsteen en de overloop afgedekt. Helpt dat niet, giet dan baksoda met heet water in de afvoer, draai daarna de sifon los en maak hem schoon, en gebruik als laatste een ontstoppingsveer. Lukt het niet, bel dan een loodgieter.
Werkt baking soda met azijn tegen een verstopte afvoer?
Soms, bij een lichte verstopping. Test-Aankoop noemt het resultaat tegen kalk teleurstellend en HG schrijft dat huismiddelen geen garantie geven. Het bruisen zegt niets over of de verstopping weg is. Een plopper of de sifon losdraaien werkt meestal beter.
Mag je kokend water door de gootsteen gieten?
Volgens buizenfabrikant Wavin kan een gewone pvc-afvoer water van 80 graden aan. In de wc gebruik je liever heet water zoals voor thee, geen kokend water, om scheuren in het porselein te voorkomen.
Zijn chemische ontstoppers slecht?
Milieu Centraal raadt ze af: ze zijn zeer giftig voor waterleven en werken slecht bij een verstopping verder in de leiding. Test-Aankoop noemt ze bijtend en raadt handschoenen en een veiligheidsbril aan. Meng nooit verschillende middelen.
Wie betaalt een verstopt riool?
Een huurder ontstopt het binnenriool tot het aansluitpunt zelf. Een eigenaar betaalt een verstopping op eigen grond. Zit de verstopping onder gemeentegrond, bel dan de gemeente en niet zelf een loodgieter.
Bronnen
- Radar: afvoer ontstoppen van je wc, douche, gootsteen of wastafel (2019) en waarom je beter geen vloeibare ontstoppers kunt gebruiken (2020, met Milieu Centraal)
- Test-Aankoop: huisgemaakte trucs om leidingen te ontstoppen en koopgids ontstoppers
- HG: afvoer verstopt
- Waterschappen: spoel geen vet door gootsteen of toilet
- IPLO: plastic doekjes kosten de belastingbetaler veel geld (onderzoek Stichting RIONED, 2024)
- Riool.info: wel of niet in het riool en Rijksoverheid: welk afval mag door de wc of gootsteen
- Overheid.nl: Besluit kleine herstellingen en gemeente Stichtse Vecht: rioolverstopping
- Consumentenbond: pas op voor louche loodgieters
- Wavin: technisch handboek binnenriolering
De informatie komt van consumentenorganisaties, waterschappen, de overheid en fabrikanten, gecontroleerd op 8 november 2026. Twijfel je over de staat van je leidingen, vraag dan een loodgieter om advies.