Kalk ontstaat overal waar water opdroogt, en in de douche droogt elke dag water op. De witte waas op de douchewand, de korst rond de kraan en de verstopte gaatjes in de douchekop hebben dezelfde oorzaak, maar niet dezelfde oplossing. Vooral bij de kraan moet je opletten: wat het ene kraanmerk aanraadt, verbiedt het andere.
Kort antwoord
Op de douchewand en tegels werkt een zure reiniger met citroenzuur of melkzuur, of schoonmaakazijn: kort inwerken, wegvegen, naspoelen. Niet op marmer of andere natuursteen. Lees voor de kraan eerst het onderhoudsadvies van het merk: Hansgrohe staat een mild middel op basis van citroenzuur toe, Grohe geen enkel zuur. Een douchekop maak je schoon door de nopjes te wrijven of hem kort in citroenzuur te leggen. Het beste voorkom je kalk door na het douchen de wand droog te maken.
Waarom je douche verkalkt
Kraanwater bevat calcium en magnesium. Hoe harder het water, hoe meer. Als een druppel opdroogt, blijven die achter als kalk. Volgens Waternet is water pas hard vanaf 12 graden Duitse hardheid. In Amsterdam is het water met 7,8 graden juist zacht. Maar ook zacht water laat kalk achter als het elke dag op dezelfde plek opdroogt. Hoe hard jouw water is, staat op de site van je drinkwaterbedrijf.
Voorkomen werkt beter dan weghalen
De makkelijkste kalk is de kalk die er niet komt. Waternet geeft twee simpele tips: spoel de douche na met koud water en maak de douchecabine na het douchen droog met een handdoek. Een douchetrekker doet hetzelfde. Milieu Centraal raadt aan om kalkaanslag voor te zijn met schoonmaakazijn en eventueel een beetje allesreiniger.
Ventileren helpt ook. Milieu Centraal wijst erop dat schimmel zich sneller hecht aan kalk en vuil. Wie de kalk bijhoudt, heeft dus ook minder last van zwarte plekjes in de voegen. Zit er al schimmel, lees dan schimmel verwijderen in de badkamer.
Douchewand en tegels
Kalk lost op in zuur. Daarom werken middelen met citroenzuur, melkzuur of azijnzuur, zoals schoonmaakazijn. Waar schoonmaakazijn wel en niet geschikt voor is, lees je in schoonmaakazijn. Baking soda werkt niet: dat is juist licht basisch en lost geen kalk op. Waar het wel goed voor is, lees je in schoonmaken met baking soda.
Zo pak je het aan:
- Spuit of veeg de reiniger op de kalk en laat hem een paar minuten inwerken.
- Veeg de kalk weg met een zachte doek of spons, zonder schuurkant.
- Spoel na met water en maak het oppervlak droog.
Probeer een nieuw middel eerst op een onopvallende plek. En gebruik geen zuur op marmer, travertin, hardsteen of andere natuursteen. Volgens HG kan zelfs water met azijn kalkhoudende natuursteen aantasten. Ecover waarschuwt bij de kalkreiniger ook voor emaille, koper en warme oppervlakken.
De badkamerreinigers in onze vergelijking werken allemaal met een zuur:
| Product | Werkzaam zuur | Let op |
|---|---|---|
| Ecover Kalkreiniger | Citroenzuur en mierenzuur | Niet op emaille, marmer, kalksteen, koper of warme oppervlakken |
| Ecover Badkamerreiniger | Melkzuur en mierenzuur | Niet op marmer en andere kalksteen |
| Marcel's Badkamerreiniger | Melkzuur, citroenzuur en mierenzuur | Geen waarschuwing op de site van het merk; test eerst |
| Attitude Badkamerreiniger | Citroenzuur | Test eerst op een onopvallende plek |
| Sonett Ontkalker | Citroenzuur | Niet op marmer, beton, kunststeen en kalksteen |
De kraan: kijk eerst naar het merk
Bij de kraan zijn de fabrikanten het niet met elkaar eens. Grohe schrijft in het onderhoudsvoorschrift dat je geen reinigers met zuren, ontkalkers, schoonmaakazijn of middelen met azijnzuur mag gebruiken. Hansgrohe raadt juist een mild middel op basis van citroenzuur aan. Spuit dat op een doek en niet rechtstreeks op de kraan. Hansgrohe verbiedt wel azijn, mierenzuur, zoutzuur, fosforzuur, chloor en baking soda, en ook schuursponsjes.
Dat heeft gevolgen voor de middelen in de tabel. De reinigers van Ecover en Marcel's bevatten mierenzuur. Volgens het advies van Hansgrohe horen die dus niet op een Hansgrohe-kraan. Een middel met alleen citroenzuur, zoals dat van Sonett of Attitude, past daar beter bij. Heb je een Grohe-kraan, houd het dan bij water, een zacht doekje en droogwrijven.
Heb je een ander merk, zoek dan het onderhoudsadvies op bij de fabrikant. Bij twijfel kies je het zachtste: regelmatig afnemen met een vochtige doek en droogwrijven. Dan bouwt de kalk zich ook minder op.
De douchekop ontkalken
Veel douchekoppen hebben rubberen of siliconen nopjes. Hansgrohe adviseert om die met je vingers schoon te wrijven. Daar breekt de kalk vaak al van af. Helpt dat niet, leg de douchekop dan een paar minuten in een mild middel op basis van citroenzuur en spoel hem goed na. Middelen met azijnzuur, mierenzuur, zoutzuur of chloor raadt Hansgrohe af.
Waternet geeft een ander advies: de douchekop losschroeven en een nacht in schoonmaakazijn leggen. Dat botst met wat Hansgrohe zegt. Ook hier geldt dus: kijk eerst wat de fabrikant van jouw douchekop toestaat.
Nooit mengen met chloor
Gebruik een zure reiniger nooit samen met een chloorbleekmiddel. Milieu Centraal waarschuwt dat er dan bijtend chloorgas kan ontstaan dat zeer giftig is. Chloor helpt bovendien niet tegen kalk. Het maakt niet schoon en ontkalkt niet. Meer over wanneer je wel een sterker middel nodig hebt, lees je in krachtige schoonmaakmiddelen: eerlijk advies. Zit de kalk vooral in de toiletpot, kijk dan bij kalk in het toilet verwijderen.
Ons advies
Begin bij voorkomen: na het douchen de wand droog maken scheelt het meeste werk. Is er toch kalk, gebruik dan op glas en tegels een zure reiniger of schoonmaakazijn, en houd die weg van natuursteen. Lees voor de kraan en de douchekop eerst wat de fabrikant toestaat. Een middel dat goed is voor je douchewand, is niet automatisch goed voor je kraan.
Alle duurzame toilet-, badkamer- en kalkreinigers met actuele prijs vind je in onze vergelijking van duurzame badkamerproducten.
Veelgestelde vragen
Hoe krijg je kalk van een glazen douchewand?
Met een zure reiniger op basis van citroenzuur of melkzuur, of met schoonmaakazijn. Laat het een paar minuten inwerken, veeg de kalk weg en spoel na met water. Droog de wand daarna, dan komt de kalk minder snel terug.
Mag je schoonmaakazijn op een kraan gebruiken?
Dat hangt af van het merk. Grohe en Hansgrohe raden azijn op hun kranen af. Hansgrohe staat wel een mild middel op basis van citroenzuur toe, Grohe geen enkel zuur. Kijk in het onderhoudsadvies van jouw kraan.
Werkt baking soda tegen kalk in de douche?
Nee. Kalk lost op in zuur, en baking soda is juist licht basisch. Het kan een beetje schuren, maar dat helpt weinig tegen een kalklaag. Hansgrohe raadt baking soda op kranen bovendien af.
Hoe ontkalk je een douchekop?
Wrijf eerst de rubberen of siliconen nopjes schoon met je vingers. Helpt dat niet, leg de douchekop dan kort in een mild middel op basis van citroenzuur en spoel hem goed na. Kijk eerst wat de fabrikant van je douchekop toestaat.
Bronnen
- Waternet: hardheid van kraanwater en tips tegen kalk
- Milieu Centraal: sanitairreinigers en schimmels in huis
- Hansgrohe: mengkranen ontkalken en douchekop ontkalken
- Grohe: onderhoudsvoorschrift voor kranen (97.170.231)
- HG: kalk van natuursteen verwijderen
- Productinformatie van Ecover Kalkreiniger, Ecover Badkamerreiniger, Marcel's Badkamerreiniger, Attitude en Sonett
Wij hebben deze middelen niet zelf getest. De informatie komt van drinkwaterbedrijven, Milieu Centraal en de fabrikanten, gecontroleerd op 7 oktober 2026.