Komt je vaat minder schoon uit de machine, staat er een laagje vet in of ruikt het muf als je de deur opent? Dan is je vaatwasser toe aan een schoonmaakbeurt. Dat is minder werk dan je denkt. Het gaat om het filter, de sproeiarmen, de rubbers en af en toe een heet programma.
Kort antwoord
Kijk na elke afwasbeurt even in de zeef en spoel het filter regelmatig schoon onder de kraan. Maak een paar keer per jaar de sproeiarmen schoon en neem de rubbers af met een vochtige doek. Draai af en toe een heet programma, want op het eco-programma blijft vet makkelijker achter. Bij vet, kalk of geur helpt een machinereiniger die speciaal voor vaatwassers is gemaakt. Dat adviseren Bosch en Siemens, liever dan azijn.
Hoe vaak maak je wat schoon?
De adviezen verschillen per bron, maar komen hierop neer:
| Onderdeel | Hoe vaak | Volgens |
|---|---|---|
| Zeef controleren | Na elke afwasbeurt | Bosch, Siemens |
| Filter schoonmaken | Wekelijks bij veel gebruik, tot elke twee maanden | Test-Aankoop, Siemens |
| Sproeiarmen | Twee keer per jaar, of als de vaat minder schoon wordt | Test-Aankoop |
| Deurrubber en deurrand | Regelmatig, met een vochtige doek | Bosch |
| Heet programma | Elke 5 tot 10 beurten | Siemens |
| Machinereiniger | Elke 1 tot 6 maanden, of alleen bij vet, kalk of geur | Siemens, Bosch, Consumentenbond |
1. Het filter
Onderin de machine zit het filter. Meestal bestaat het uit een grove zeef, een fijne zeef en een microzeef. De Consumentenbond schrijft dat het fijne filter vaak het meeste vuil bevat.
- Draai het filter los en haal de zeven uit elkaar.
- Spoel ze onder de kraan schoon. Gebruik voor vastgekoekt vuil een zacht borsteltje en een druppel afwasmiddel.
- Zet ze weer goed vast. Bosch schrijft dat de pijltjes dan tegenover elkaar moeten staan.
Een vies filter is de bekendste oorzaak van vaat die niet meer schoon wordt en van een vieze lucht.
2. De sproeiarmen
In de gaatjes van de sproeiarmen blijven etensresten en kalk hangen. Dan spuit het water niet meer goed. Haal de sproeiarmen eraf, spoel ze onder de kraan en prik verstopte gaatjes door met een cocktailprikker. Dat adviseren Siemens en de Consumentenbond. Zitten ze vol kalk, dan kun je ze volgens Bosch weken in een azijnoplossing. Spoel ze daarna goed na.
3. De rubbers en de deurrand
Neem de deurrubbers en de rand van de deur regelmatig af met een vochtige doek en een beetje afwasmiddel, adviseert Bosch. Vergeet de onderkant van de deur niet: daar loopt vaak vuil langs. Gebruik geen stoomreiniger, schrijft Bosch.
4. Een heet programma of machinereiniger
Op het eco-programma wast de machine op een lagere temperatuur, vaak rond de 50 graden. Volgens de Consumentenbond ontstaat vet vooral door korte programma's en programma's op lage temperatuur. Siemens adviseert om elke 5 tot 10 beurten een programma op hoge temperatuur te draaien.
Zit er al een vetlaag of kalk in de machine, of blijft hij ruiken? Dan helpt een machinereiniger die speciaal voor vaatwassers is gemaakt. Draai die in een lege machine op een programma van minstens 65 graden. Bosch noemt een onderhoudsbeurt om de 4 tot 6 maanden, Siemens elke 1 tot 2 maanden. De Consumentenbond vindt een machinereiniger bij goed onderhoud niet nodig, en adviseert hem alleen bij kalk, vet of een aanhoudende geur.
5. De afvoer
Loopt het water slecht weg, kijk dan of de afvoerslang niet geknikt is en of de aansluiting op de sifon schoon is. Een gootsteen die slecht afloopt, kan volgens witgoedwinkel De Schouw vuil water terug laten stromen naar de vaatwasser.
Azijn, citroenzuur of soda?
Online lees je vaak dat je een kopje azijn in de vaatwasser kunt zetten. Radar raadt dat aan tegen een vieze lucht. Fabrikanten zijn voorzichtiger. Bosch en Siemens schrijven dat je alleen een verzorgingsmiddel moet gebruiken dat speciaal voor vaatwassers is gemaakt. Witgoedwinkel Bemmel & Kroon waarschuwt dat zuur op termijn de rubbers en afdichtingen kan aantasten. Volgens die winkel is citroenzuur milder dan azijn.
Ons advies: gebruik azijn hooguit om losse onderdelen zoals de sproeiarmen te weken, en niet als vaste schoonmaker voor de hele machine. Wat schoonmaakazijn verder wel en niet kan, lees je in schoonmaakazijn. Tegen een luchtje noemt Siemens een beetje bakpoeder op de bodem van de machine, tot de volgende afwasbeurt.
Stinkt de vaatwasser?
De meest voorkomende oorzaken zijn etensresten in het filter, een vetlaag in de machine en water dat niet goed wegloopt. Werk dan de stappen hierboven af: filter, heet programma, afvoer. Gebruik je de machine een tijd niet, zet de deur dan op een kier, zodat hij kan drogen. Dat adviseren Bosch en de Consumentenbond.
Zout en glansspoelmiddel
Veel aanslag komt van kalk. Daar helpen regenereerzout en glansspoelmiddel tegen.
- Regenereerzout houdt de waterontharder in de machine aan het werk. Volgens Bosch is dat nodig als het water harder is dan 7 Duitse hardheidsgraden. Stel de hardheid in op de machine; hoe hard jouw water is, staat op de site van je waterbedrijf. Gebruik geen keukenzout, adviseert witgoedwinkel Bemmel & Kroon, maar speciaal regenereerzout.
- Glansspoelmiddel zorgt dat het water sneller van de vaat afloopt. Zo droogt alles zonder strepen en vlekken.
Gebruik je ecologische vaatwastabletten, dan zijn er ook milieuvriendelijkere glansspoelmiddelen. Welke tabletten goed werken, lees je in biologische vaatwastabletten.
Ons advies
Maak er een gewoonte van: zeef controleren na elke beurt, filter schoonspoelen als je toch bezig bent, en af en toe een heet programma. Zo heb je zelden een machinereiniger nodig. Gebruik azijn hooguit voor losse onderdelen, en zorg dat zout en glansspoelmiddel bijgevuld zijn.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet je de vaatwasser schoonmaken?
Kijk na elke afwasbeurt even of er etensresten in de zeef zitten, zoals Bosch en Siemens adviseren. Het filter maak je afhankelijk van hoe vaak je afwast wekelijks tot elke twee maanden schoon. De sproeiarmen en een machinereiniger zijn een paar keer per jaar genoeg, of als de vaat minder schoon wordt.
Hoe maak je het filter van de vaatwasser schoon?
Draai het filter onderin de machine los, haal de zeven uit elkaar en spoel ze onder de kraan schoon. Gebruik eventueel een zacht borsteltje. Zet ze daarna weer goed vast, volgens Bosch met de pijltjes tegenover elkaar.
Mag je azijn in de vaatwasser doen?
Fabrikanten als Bosch en Siemens adviseren alleen middelen die speciaal voor vaatwassers zijn gemaakt. Sommige winkels waarschuwen dat zuur op termijn de rubbers aantast. Verstopte sproeiarmen weken in een azijnoplossing kan volgens Bosch wel.
Waarom stinkt mijn vaatwasser?
Meestal door etensresten in het filter, vet in de machine of water dat niet goed wegloopt. Maak het filter schoon, draai een heet programma en controleer of de afvoerslang niet geknikt is. Gebruik je de machine lang niet, zet de deur dan op een kier.
Waarom wordt mijn vaatwasser vettig?
Volgens de Consumentenbond ontstaat vet vooral door korte programma's of programma's op lage temperatuur, zoals het eco-programma. Draai daarom af en toe een heet programma.
Bronnen
- Bosch: gebruiksaanwijzing vaatwasser, vaatwasser stinkt en vaatwasser schoonmaken (Engelstalig)
- Siemens: onderhoud van de vaatwasser
- Consumentenbond: vaatwasser reinigen
- Test-Aankoop: hoe maak je de vaatwasser schoon?
- De Schouw Witgoed: vaatwasser stinkt
- Radar: vaatwasser onderhouden en schoonmaken
- Bemmel & Kroon: vaatwasser ontkalken
- Ingrediënten van Sonett Glansspoelmiddel en Ecover Spoelmiddel, zoals vermeld bij De Online Drogist (oktober 2026)
Wij hebben deze adviezen niet zelf getest. De informatie komt van fabrikanten, de Consumentenbond, Test-Aankoop en witgoedwinkels, gecontroleerd op 17 oktober 2026. Volg bij twijfel de handleiding van je vaatwasser.