In 2024 deed de Reclame Code Commissie uitspraak: Mother's Earth mocht zijn wasstrips niet meer aanprijzen als "plasticvrij" of "vrij van plastics". De reden: de strips bevatten PVA, en dat telt, juridisch gezien, als plastic. Die uitspraak was niet uniek voor Mother's Earth. Het raakt het hele segment.
Wat is PVA?
PVA, polyvinylalcohol, is de dunne film die een wasstrip bij elkaar houdt. Zonder PVA valt een strip uit elkaar nog voor hij in de trommel belandt. Het materiaal lost op in water, en dat is precies wat wasmiddelmakers gebruiken om te claimen dat hun product plasticvrij is. Die claim klopt formeel niet.
PVA is een polymeer, een kunststof. Dat het wateroplosbaar is, betekent niet dat het biologisch afbreekbaar is. Onderzoek van de Plastic Soup Foundation laat zien dat 60 tot 70 procent van het PVA ongezuiverd door rioolwaterzuiveringen passeert en in het oppervlaktewater terechtkomt. Het "verdwijnt" dus, maar niet op een manier die goed is voor het milieu.
De Keuringsdienst van Waarde
In een uitzending van Keuringsdienst van Waarde (KRO-NCRV) werden dertien wasstrip-merken onderzocht. Uitkomst: alle geteste strips bevatten PVA, gemiddeld zo'n 60 procent van het gewicht van de strip. Cosmeau's strips bevatten 15 tot 35 procent PVA, maximaal ongeveer 0,6 gram per strip.
Dat klinkt weinig. Maar bij 120 wasbeurten per verpakking telt het op. En als miljoenen mensen overstappen op wasstrips als "duurzaam alternatief", telt het bij elkaar op tot een substantiële hoeveelheid polymeer in het afvalwater.
De officiële uitspraak van de Reclame Code Commissie
In 2024 oordeelde de Reclame Code Commissie op een consumentenklacht: Mother's Earth mocht de termen "plasticvrij" en "vrij van plastics" niet meer gebruiken zolang de strips PVA bevatten. PVA valt juridisch onder de definitie van plastic.
Mother's Earth paste zijn verpakking aan. Het nieuwe materiaal, "100% composteerbaar bioplastic" op maisbasis, is echter uitsluitend industrieel composteerbaar. Dat betekent: niet in de gft-bak, niet in je eigen composthoop. In de praktijk belandt het alsnog bij het restafval.
Wat Cosmeau zelf zegt
Cosmeau reageerde openlijker. Het merk erkende het PVA-probleem, paste zijn reclame-uitingen aan en maakte publiek dat het werkt aan een PVA-vrije formule vanuit een nieuwe fabriek in Velsen-Noord. Een positieve stap, al is die variant nog niet op de markt op het moment van schrijven.
Betekent dit dat wasstrips slecht zijn?
Niet per se. In verhouding tot een plastic fles vloeibaar wasmiddel is zelfs een strip met PVA nog beter voor de verpakkingswaste. Maar de claim dat strips "plasticvrij" zijn klopt niet, en de milieu-impact van PVA in het water is een reëel, onderbouwd probleem.
Het goede nieuws: er bestaan PVA-vrije alternatieven. Mother's Earth bracht als eerste Europese merk een wasstrip op de markt met een cellulose-gebaseerde drager in plaats van PVA. Dat product staat op onze site als topaanbeveling, niet vanwege het merk, maar omdat de "plasticvrij"-claim daar wél standhoudt.
Wat kun je als consument doen?
Kijk op de verpakking. Staat er expliciet "PVA-vrij" of "zonder polyvinylalcohol"? Dan is de strip schoner. Staat er alleen "biologisch afbreekbaar" of "plasticvrij" zonder toelichting? Wees dan kritisch, dat kan een marketingclaim zijn zonder juridisch gewicht.
Het PVA-gehalte is een van onze vaste testpunten. Meer weten over hoe wij beoordelen? Lees onze testmethode.
Bronnen: Reclame Code Commissie uitspraak 2024; Keuringsdienst van Waarde (KRO-NCRV); Plastic Soup Foundation, PVA in wasstrips; Cosmeau reactie op uitzending (cosmeau.com).