Loopt het water steeds langzamer door je koffiezetapparaat, of brandt het lampje van je Senseo? Dan zit er kalk in. Ontkalken is zo gedaan, maar met welk middel hangt af van je apparaat. Wat in een eenvoudig filterapparaat kan, kan in een volautomaat de garantie kosten.
Kort antwoord
Ontkalk ongeveer elke 100 keer koffiezetten, of eens per kwartaal bij dagelijks gebruik. Gebruik een ontkalker en kijk in de handleiding welk zuur je apparaat verdraagt. Een filterapparaat en een Senseo kunnen met een ontkalker op basis van citroenzuur. Voor volautomaten en espressomachines gebruik je alleen het middel van de fabrikant. Azijn raden de meeste fabrikanten af. Spoel na het ontkalken altijd een paar keer door met schoon water.
Waarom ontkalken?
Kranenwater bevat kalk. Bij het verwarmen zet die zich af in de buizen en het verwarmingselement van je apparaat. Daardoor loopt het water langzamer door, wordt het minder heet en gaat het apparaat minder lang mee. Hoe snel dat gaat, hangt af van de hardheid van je water.
In Nederland is het water gemiddeld 8 Duitse hardheidsgraden, schrijft Waternet. Het hardste water in Nederland valt in de categorie vrij hard, volgens Vewin. Hoe hard jouw water is, zie je op de website van je drinkwaterbedrijf.
Hoe vaak ontkalken?
Gemiddeld na ongeveer 100 keer koffiezetten, schrijft de Consumentenbond. Bij dagelijks gebruik komt dat neer op eens per kwartaal. Moccamaster houdt hetzelfde aan, en raadt bij hard water elke 50 keer aan. Gebruik je een waterfilter, dan hoeft het minder vaak. Veel padapparaten, capsulemachines en volautomaten geven zelf aan wanneer het tijd is.
Welk middel voor welk apparaat?
| Apparaat | Hoe vaak | Welk middel |
|---|---|---|
| Filterapparaat | Ongeveer elke 100 keer zetten, of elk kwartaal (Consumentenbond, Moccamaster) | Ontkalker, bijvoorbeeld op basis van citroenzuur. Moccamaster raadt azijn af. |
| Padapparaat (Senseo) | Als het lampje gaat branden | Volgens Philips alleen een ontkalker op basis van citroenzuur. Geen azijn. |
| Capsulemachine (Nespresso) | Elke 3 maanden of na 300 capsules (Nespresso) | De ontkalker die in de handleiding staat. |
| Volautomaat en espressomachine | Als de machine erom vraagt | Alleen het middel van de fabrikant. Siemens verbiedt azijn en citroenzuur, De'Longhi en Jura kunnen anders de garantie weigeren. |
De fabrikanten zijn het dus niet eens. Een ontkalker op basis van citroenzuur, zoals die van Sonett, is voor de Senseo voorgeschreven en voor een volautomaat van Siemens verboden. Kijk altijd eerst in de handleiding. Volgens De'Longhi valt schade door een ongeschikte ontkalker niet onder de garantie, en Jura zegt hetzelfde over onderhoudsmiddelen die niet aan de eigen eisen voldoen.
Waarom geen azijn?
Azijn is goedkoop en lost kalk op, dus het lijkt een logische keuze. Toch raden de meeste fabrikanten het af. De Consumentenbond schrijft dat azijn onderdelen kan aantasten. De handleiding van Moccamaster noemt nog twee nadelen: azijn ontkalkt niet altijd goed en is lastig weg te spoelen, zodat je koffie er later naar kan smaken. Philips raadt huishoudazijn af voor de Senseo, en Siemens verbiedt het in zijn volautomaten.
Wil je in een eenvoudig filterapparaat toch azijn gebruiken, verdun het dan met water en spoel na afloop meerdere keren door met schoon water. Dat adviseert de Consumentenbond. Meer over wat azijn wel en niet kan, lees je in schoonmaakazijn.
Een filterapparaat ontkalken: stap voor stap
De Consumentenbond beschrijft het zo:
- Maak het waterreservoir leeg en haal een eventueel waterfilter eruit.
- Doe ontkalker en water in het reservoir, in de verhouding die op de verpakking staat. Plaats geen koffiefilter.
- Zet het apparaat aan of start het ontkalkprogramma als je apparaat dat heeft.
- Laat het half doorlopen, zet het apparaat even uit en laat de ontkalker inwerken. Laat daarna de rest doorlopen.
- Gooi de kan leeg en laat het apparaat een of meer keren doorlopen met alleen schoon water, tot je niets meer ruikt.
Volgens de gebruiksaanwijzing van Sonett gebruik je 200 ml ontkalker op 800 ml water. Voor een padapparaat, capsulemachine of volautomaat volg je het programma uit de handleiding.
Ook de waterkoker
Een waterkoker ontkalk je op dezelfde manier: een laagje ontkalker met water erin, laten inwerken, leeggooien en een paar keer water koken en weggooien. De verhoudingen per middel staan in waterkoker ontkalken. Ontkalken is overigens niet de enige klus aan je apparaat. Was de kan, de filterhouder en het reservoir regelmatig af met warm water en een beetje afwasmiddel.
Ons advies
Ontkalk elk kwartaal, of vaker als je hard water hebt. Gebruik een ontkalker en kijk in de handleiding welk zuur je apparaat verdraagt. Voor een filterapparaat en een Senseo is een ontkalker op basis van citroenzuur prima. Bij een volautomaat of espressomachine kies je het middel van de fabrikant, zodat je garantie houdt.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet je een koffiezetapparaat ontkalken?
Gemiddeld na ongeveer 100 keer koffiezetten, schrijft de Consumentenbond. Bij dagelijks gebruik is dat eens per kwartaal. Met hard water vaker, met een waterfilter minder vaak. Veel padapparaten en volautomaten geven zelf aan wanneer het nodig is.
Mag je een koffiezetapparaat ontkalken met azijn?
De meeste fabrikanten raden het af. Azijn kan onderdelen aantasten en een geur achterlaten die in de koffie komt. Philips en Moccamaster raden het af, Siemens verbiedt het voor de volautomaten. Gebruik je het toch in een gewoon filterapparaat, verdun het dan en spoel een paar keer na met schoon water.
Kun je ontkalken met citroenzuur?
Dat hangt af van het apparaat. Philips schrijft voor de Senseo juist een ontkalker op basis van citroenzuur voor. Siemens verbiedt citroenzuur in zijn volautomaten, omdat het de pakkingen kan beschadigen. Kijk dus in de handleiding.
Vervalt de garantie als je een andere ontkalker gebruikt?
Dat kan. De'Longhi schrijft dat schade door een ongeschikte ontkalker niet onder de garantie valt, en ook Jura stelt eisen aan de onderhoudsmiddelen. Gebruik in een volautomaat daarom het middel dat de fabrikant noemt.
Hoe weet je dat je koffiezetapparaat ontkalkt moet worden?
Bij een filterapparaat loopt het water langzamer door en duurt het zetten langer. Veel padapparaten, capsulemachines en volautomaten geven het aan met een lampje of een melding.
Bronnen
- Consumentenbond: gebruikstips koffiezetapparaat
- Philips: welke ontkalker voor de Senseo (Duitstalig)
- Moccamaster: handleiding (Engelstalig)
- De'Longhi: ontkalken en reinigen en volautomaat ontkalken
- Siemens: Calc'n'Clean voor de EQ-volautomaten
- Nespresso: hoe vaak ontkalken (Engelstalig)
- Jura: garantievoorwaarden (Engelstalig)
- Waternet: hardheid van kraanwater en Vewin: Kerngegevens drinkwater 2025
- Sonett: productoverzicht 2025 (Engelstalig), gebruiksaanwijzing via Violey
Wij hebben deze adviezen niet zelf getest. De informatie komt van de Consumentenbond, fabrikanten van koffiezetapparaten en drinkwaterbedrijven, gecontroleerd op 6 november 2026. Kijk altijd eerst in de handleiding van je eigen apparaat.